T.C.
TİCARET BAKANLIĞI
Uludağ Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü
Bursa Gümrük Müdürlüğü

Sayı : E-29374712-100-
Konu : Müdürlük Emri (41/2022)

10.08.2022/77139258
BURSA GÜMRÜK MÜŞAVİRLERİ DERNEĞİ

Müdürlüğümüzce Yetkisiz İş Takibine ilişkin düzenlenen 09.08.2022 tarih ve 2022/ 41 sayılı Müdürlük Emrinin bir örneği yazımız ekinde gönderilmiştir.

Bilgi ve gereğini rica ederim.

Muammer ÜNAL
Gümrük Müdürü

EK:
– 1 adet Müdürlük Emri örn.


T.C.
TÎCARET BAKANLIĞI
Uludağ Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü

Sayı : 42467338-161.99
Konu : Yetkisiz İş Takibi

MÜDÜRLÜK EMRİ
(41/2022)

Gerek Bakanlığımız gerek Bölge Müdürlüğümüz gerekse de Müdürlüğümüzce bir çok defa yetkisiz iş takibinin önlenmesine ilişkin talimat verilmesine karşın son zamanlarda İdaremizde yürütülen işlemlerde yetkisiz iş takibi yapıldığı ve Müdürlüğümüz personellerinin bu hususta gerekli dikkat ve hassasiyeti göstermediği anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere bütün kişiler gümrük idarelerinde gümrük mevzuatı ile öngörülen tasarrufları ve işlemleri bizzat kendileri takip edebilecekleri gibi bu tasarruf ve işlemleri gerçekleştirmek üzere bir temsilci tayin edebilirler. Temsilci, temsil edilen kişi namına hareket ettiğini beyan etmek, temsilin doğrudan veya dolaylı olduğunu belirtmek ve sahip olduğu temsilnameyi gümrük idaresine ibraz etmek zorundadır. Konuya ilişkin 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun Gümrüklerde İş Takibi ve Gümrük Müşavirleri başlıklı 225. Maddesinde; “

1. Eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına ilişkin faaliyetler, 5 inci madde hükümleri çerçevesinde, sahipleri ile bunların adına hareket edenler tarafından doğrudan temsil yoluyla veya gümrük müşavirleri tarafından dolaylı temsil yoluyla takip edilir ve sonuçlandırılır.

Gerçek kişinin doğrudan temsil yoluyla iş takibi, geçerli vekaletnameye istinaden ticari miktar ve mahiyet arz etmeyen eşyanın ve özel kullanıma mahsus taşıt araçlarının gümrük işlemleri ile ilgili olarak mümkündür. Posta yolu ve hızlı kargo taşımacılığı kapsamında gelen ya da gönderilen, miktarı ve değeri Cumhurbaşkanınca belirlenecek eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması faaliyetlerinin takip edilip sonuçlandırılmasında, posta idaresi ya da hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketler dolaylı temsilci olarak yetkili kılınabilir.

2. Devlet, belediye, il özel idareleri ve diğer kamu tüzel kişilerinin amir ve memurları, özel hukuk tüzel kişilerinin kendilerini temsile yetkili personeli, tüm gümrük işlemlerini doğrudan temsil yoluyla takip edebilirler. Özel hukuk tüzel kişilerinin doğrudan temsil yoluyla gümrük idarelerinde iş takibi yapacak personeli için 227 nci maddenin birinci fıkrasının (g) ve (h) dışındaki bentlerinde sayılan şartlar aranır.

Kara, deniz ve havayolu işletmeleri ile nakliyeci kuruluş temsilcileri, taşıdıkları eşyanın sadece transit işlemlerini doğrudan temsil yoluyla takip edebilirler.

Doğrudan veya dolaylı temsilcilerin bu Kanunda öngörülen faaliyetlerini yapmalarına engel hastalığının bulunmaması gerekir. Tereddüt edilmesi halinde, Müsteşarlık tarafından tam teşekküllü resmi sağlık burumlarından sağlık raporu talep edilebilir. ”

Denilmekle birlikte 226. Maddesi;
‘7. Gümrük müşavirleri her türlü gümrük işlemini takip ederek sonuçlandırabilirler.

2. Gümrük müşavir yardımcıları bir gümrük müşavirinin yanında çalışır ve onun adına gümrük idarelerinde iş takip edebilirler. Gümrük müşavir yardımcılarının gümrüklerde iş takibine ilişkin sınırlandırmalar yapmaya Gümrük Müsteşarlığı yetkilidir.

3. Stajyerler, gümrük idarelerinde iş takibi yapamaz.

4. Gümrük müşavir yardımcılarının ve stajyerlerin fiil ve hareketlerinden doğacak mali sorumluluk, yanında çalıştıkları gümrük müşavirine aittir. ”

Hükmüne amirdir.

Bununla Birlikte Gümrük Yönetmeliğinin Gümrüklerde İş Takibi ve Gümrük Müşavirleri ile Gümrük Müşavir Yardımcıları başlıklı 561 ’inci maddesinde;

“(1) Bütün kişiler, gümrük mevzuatı ile öngörülen tasarrufları ve işlemleri bizzat kendileri takip edebilecekleri gibi bu tasarruf ve işlemleri gerçekleştirmek üzere bir temsilci tayin edebilir. Temsilci, temsil edilen kişi namına hareket ettiğini beyan etmek, temsilin doğrudan veya dolaylı olduğunu belirtmek ve sahip olduğu temsilnameyi gümrük idaresine ibraz etmek zorundadır.

(2) Posta yolu ve hızlı kargo taşımacılığına konu, miktar ve değeri Kanunun 225 inci maddesine göre belirlenen eşyanın gümrük işlemleri, posta idaresi ya da hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketlerce vekaletname ibraz edilmeksizin, dolaylı temsilci olarak sonuçlandırılabilir.

(3) Gümrük idarelerinde dolaylı temsil yoluyla iş takibini, eşya sahibince verilmiş noter tasdikli vekaletnameyi haiz gümrük müşavirleri yapabilir. Ancak kamu kurum ve kuruluşlarınca verilecek vekâletnamelerde noter onayı aranmaz.

Vekaletnamelerde en az aşağıdaki hususlara yer verilir;

a) Tarafların açık adresleri, vergi daireleri ve vergi daireleri sicil numaraları.

b) Yapılacak işlerin amacı, kapsamı

c) Tarafların Kanunda yer alanlara ilaveten belirlemeleri gereken karşılıklı sorumluluk ve yükümlülükleri.

ç) Vekaletname yeri, tarihi ve varsa süresi.

d) Temsilin türü.

(4) Gümrük idarelerinde doğrudan temsil yoluyla iş takibi yapılabilmesi konusunda aşağıdaki hükümler uygulanır.

a) Gümrük idarelerinde özel hukuk tüzel kişilerinin doğrudan temsil yoluyla iş takibi yapacak kanuni temsilcileri hariç diğer kişilerde, Kanunun 227 nci maddesinin birinci fıkrasının (g) ve (h) dışındaki bentlerinde sayılan şartlar aranır. Beyanname imzalanabilmesi, tahakkukun tebellüğü ve itiraz gibi hukuki sonuç doğuran tasarruf ve işlemler dahil, tüm gümrük işlemlerinin takibinde; çalıştığı şirket tarafından sigorta ettirildiğine ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumu aylık sigorta primleri bordrosu, şirketi temsil etmeye yetkili olduğunu gösterir temsil belgesini haiz olması ve temsil belgesinin Ticaret Sicil Gazetesinde yayımlanması ve konuya ilişkin Ticaret Sicil Yönetmeliğinin 16 ncı maddesi uyarınca düzenlenen Ticaret Sicil Tasdiknamesinin ilgili gümrük idaresine ibrazı zorunludur. Özet beyan ve taşıdıkları eşyanın sadece transit işlemlerini yapacak kara, deniz ve havayolu işletmeleri ile nakliyeci kuruluş temsilcilerinde söz konusu şartlar aranmaz.

b) Doğrudan temsil yolu ile iş takibi yapacak kişilerin gümrük işlemleri için gerekli BİLGE Kullanıcı Kodu taleplerinde (a) bendinde belirtilen belgeler ilgili gümrük idaresi tarafından aranır.

Belgelerin ibraz edilmemesi veya eksik ibraz edilmesi halinde ilgililere kullanıcı kodu verilmez veya bloke konulur.

c) 1) Devlet, belediye ve özel idarelerle, diğer kamu tüzel kişilerinin memurları idare ve müesseselerine ait eşyanın gümrük işlemlerini takibe yetkilidir.

2) Bu kuramlarda çalışan memurların durumu, gümrüğe resmi bir belge ile ispat olunur. Gümrük işlemlerini takibe yetkili memurların değiştirilmesi halinde bu durum gümrük idarelerine bildirilir. Bu memurların gerek gümrük beyannamelerinde ve gerekse diğer belgeler üzerinde imzalarının yanına kuruluş unvanını eklemeleri gerekir.

ç) Kara, deniz ve havayolu işletmeleri ile nakliyeci kuruluş temsilcileri, taşıdıkları eşyanın sadece transit işlemlerini doğrudan temsil yoluyla takip edebilir.

(5) Bu maddede belirtilen vekaletname ve temsilnamelerin gümrük idaresine verilmesi ve bunların düzenli bir şekilde saklanması gerekir. Söz konusu vekaletname ve temsilnameleri ibraz etmeyen kişilerin iş takip etmeleri yasaktır.

(6) Eşya sahipleri veya 561 inci maddede belirtilen kişiler tarafından imzalanan beyannameler ile bu beyannameler kapsamı eşya ve söz konusu eşyanın beyan edildiği gümrük rejimine ilişkin hükümlerin uygulanması için gerekli olan belgeler gümrük müşavir yardımcıları tarafından da. verilebilir.

(7) Gümrük müşavir yardımcıları, beyanda bulunmak üzere muayenelerde gümrük müşaviri yerine hazır bulunabilir ancak, eşya sahiplerine yapılacak tebliğleri kabul edemez ve onların adına sözlü veya yazılı istek veya itirazda bulunamaz. Vekâletnameleri olmak kaydıyla gümrük işlemleri bitirilmiş eşyayı geçici depolama yeri veya antrepodan çıkarabilir.

(8) Gümrük müşavir yardımcıları, gümrüklerde tek başlarına iş takibinde bulunamaz, fatura düzenleyemez. ”

Denilmekte olup, Türk Medeni Kanununun 19’ncu ve Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen Adres Kayıt Sistemi Yönetmeliği’nin 9. ncu maddesi, “Yerleşim yeri, bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir. Kişinin aynı anda birden çok yerleşim yeri adresi olamaz.” hükmünü içermekle birlikte, Gümrük Yönetmeliğinin 564. Maddesi;

(1) Gümrük müşavirleri, tebligat adresleri ve çalışma yerlerini o yerin bağlı olduğu gümrük ve muhafaza başmüdürlüğüne ve ilgili gümrük müşavirleri derneğine yazı ile bildirir. Birden fazla gümrük müşaviri bir tüzel kişilik oluşturarak çalıştıkları takdirde de, durumları hakkında aynı şekilde ilgili başmüdürlüğe ve derneğe bilgi verirler.

(2) Gümrük müşavirlerinin çalışma yeri, gümrük işleri nedeniyle kendilerine yapılacak tebligat için yerleşim yeri ve bu merkezin bulunduğu gümrüğün bağlı olduğu başmüdürlük veya, başmüdürlük bulunmayan yerlerde müdürlük bölgesi için devamlı iş çevresi sayılır.

(3) Çalışma yeri dışında diğer başmüdürlükler ve bağlantılarında iş takibi yapmak isteyen gümrük müşavirleri iş takibine başlamadan önce bıı durumu ilgili gümrük müdürlüğüne bildirir.

(4) Çalışma yerinin değiştirilmesi, Müsteşarlıkça verilen Gümrük Müşavirliği İzin Belgesi/Gümrük Müşavir Yardımcılığı İzin Belgesinin değiştirilmesi ile mümkündür. ”
Hükmüne amir olup, Bölge Müdürlüklerinin gümrük müşavirleri, gümrük müşavir yardımcıları ve stajyerlerin tüm faaliyetlerini mevzuat çerçevesinde takip ve kontrol edebilmeleri amacıyla Bakanlığımızca “Gümrük Müşavirleri Bilgi Sistemi” oluşturulduğu, bu kapsamda gümrük müşavirlerinin yanında çalıştırdıkları müşavir yardımcıları ile stajyerlerin çalışma süresi ve staj süresince tüm faaliyetlerinden sorumlu bulunduğu. Yine gümrük müşavirlerinin., devamlı iş çevresi olan faaliyet bölgelerinde gerektiğinde gümrük idaresinin talep etmesi halinde hazır bulunmaları izahtan varestedir.

Dolayısıyla, Gümrük Yönetmeliği’nin 564. maddesinde belirtilen çalışma yeri, yerleşim yeri ve devamlı iş çevresi ile tebligat adresinden anlaşılması gerekenin faaliyet bölgesinin bulunduğu yerdeki sürekli yerleşim yeri adresi olarak dikkate alınması ve bunun GMBS’nde bulunan (ikametgah) yerleşim yeri adresi ile aynı olması, ayrıca, gümrük müşavirlerinin Merkezi Bilge Şifre yetkisinin ise, faaliyette bulunulan Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü ve/ya Bölge Müdürlüğünün yetkilendireceği bağlantı gümrük idaresinden alınması gerekmektedir.

Ayrıca Gümrük Genel Tebliği (Yükümlü Kayıt Ve Takip Sistemi) (Seri No: 1 ) ’de gümrük
işlemlerine ilişkin olarak elektronik ortamda beyanda bulunmak isteyen gerçek/tüzel kişilerin ve bu kişiler hesabına gümrük idarelerinde doğrudan veya dolaylı temsil yoluyla işlem yapma yetkisini haiz kişilerin bilgilerinin elektronik ortamda takibi ve kontrolü ile bu bilgilerden risk analizi yapılması, inceleme ve soruşturmalarda yararlanılması amacıyla kullanılan Yükümlü Kayıt ve Takip Sistemine kayıtların yapılması, güncellenmesi ve gümrük idaresince kontrolüne ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.

Bakanlığımızca da müteaddit defalar yetkisiz kişilerin iş takibinin önlenmesi ve bu kişiler hakkında cezai ve idari tedbirlerin uygulanması hususu talimatlandırılmış olmakla birlikte, Bakanlığımız Gümrükler Genel Müdürlüğünün 28.04.2022 / 74304920 tarih/sayılı yazılarında; ‘’Makamlarına intikal eden dilekçelerde gümrüklerde yetkisiz kişilerin iş takibi yapmasına imkan verilmesi şikayet konusu edilmiş olup, yetkisiz iş takibinin önlenmesi için, daha önceki talimat yazılarımızda belirtilen hususlara titizlikle riayet edilmesi, yetkisi olmayan kişilerin iş takibi yapmalarına kesinlikle izin verilmemesi, iş takibi ile ilgili düzenlemelere uyulup uyulmadığı hususunun ilgili amir tarafından bizzat takip ve kontrol edilmesi ve talimatlara aykırı hareket edenler hakkında gerekli idari işlemin yapılması gerektiği, ”

Yine Bakanlığımız Risk Yönetimi, Tasfiye ve Döner Sermaye Genel Müdürlüğünün 22.03.2019 / 42830649 tarih/sayılı yazılarında; “Yetkisiz iş takibinin önlenmesine ilişkin daha önce Bölge Müdürlüklerine talimat yazıları gönderilmesine karşın makamlarına son zamanlarda intikal eden dilekçelerde: halen gümrüklerde yetkisiz kişilerin iş takibi yapmasına imkan verildiği, bunun yanında gümrük müşavirliği firmalarınca ucuz iş gücü olarak görülerek gümrük idarelerine iş takibi için bu mahiyette personelin gönderildiği, hatta bazı gümrük müşavirliği firmalarınca sektörde fasoncu olarak tabir edilen kişilere asgari ücretler delinmek suretiyle iş takibi yaptırıldığı yönünde şikayetler ulaştığı gümrük idarelerinde kimlerin iş takibi yapabileceğinin mevzuatımızda ayrıntılı olarak düzenlendiği, bu kişiler dışında gümrük idarelerinde yetkisiz kişilerin iş takibi yapmasına izin verilmemesi gerektiği,

Konuyla ilgili olarak muhtelif tarih ve sayılı yazılarımız ile zaman zaman gümrük idareleri uyarılmakla birlikte, yetkisiz iş takibine tevessül edilmemesi, yetkisiz kişilerin gümrük idarelerine gönderilmemesi ve belirlenen asgari ücretlere uyulması hususunda gümrük müşavirleri ve gümrük müşavirleri firmalarınca da azami dikkat ve özenin gösterilmesi gerekmekte olup bu konularda bütün üyelerinizin tekrar bilgilendirilmesi”

Talimatlandırılmış olup, Bölge Müdürlüğümüzce de 01.11.2019 tarih 49042733 barkodlu 2019/24 sayılı Bölge Müdürlük Emri çıkarılarak Bölge Müdürlüğümüze kayıtlı Gümrük Müşavir/Müşavir Yardımcıları ile ilgili olarak yapılan inceleme sonucunda, herhangi bir Gümrük Müşavirliği Firmasında çalışmadığı tespit edilen Gümrük Müşavirleri ile Gümrük Müşavirinin yanında çalışmadığı tespit edilen Müşavir Yardımcılarına ilişkin listenin ilişikte gönderilmiş olduğu, bu konuda müteyakkız olunması gerektiği belirtilmiştir.

Bu itibarla, Bölge Müdürlüğümüze kayıtlı Gümrük Müşavir/Müşavir Yardımcıları ile ilgili yetkisiz ve ilgisiz kişilerin iş takibinin önlenmesi, Mevzuat hükümlerine uymayan ve yetkisiz iş takibinde bulunanlar ile yetkisiz kişilerin iş takip etmelerine imkan verenler hakkında Gümrük Kanununun 241/4-a ve Geçici 6 ncı madde hükümleri doğrultusunda işlem yapdmasının sağlanması ile gümrük iş ve işlem süreçlerinde gerekli hassasiyetin gösterilmesini önemle rica ederim.

Muammer ÜNAL
Gümrük Müdürü

Bilgi: Bursa Gümrük Müşavirleri Derneği

Resmi Yazının Orjinal Nüshası için tıklayınız.

Uludağ Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü için tıklayınız.